(© Photo by Daniel R. on Unsplash)
Bij de herfst denken veel mensen aan grijze luchten, regen en veel slecht weer. Geen bergwandelweer. Maar dat klopt niet! Juist de herfst is bij uitstek een prachtig seizoen voor een wandeling! Wij vertellen je waarom.
Het weer is lang niet altijd slecht
De dagen worden korter, het weer wordt kouder, meer wind, meer neerslag en steeds grotere kans op sneeuw en ijs. Dat is het beeld van onvervalst herfstweer in de bergen. Maar dat is lang niet altijd zo en ook niet overal.
De nazomer, begin september, is vaak juist een periode van stabiel weer, dat vaak nog erg aangenaam is ook. De zomerse warmte verdwijnt, maar daardoor is het overdag vaak juist uitstekend wandelweer. Neem wel een goede slaapzak mee, want de nachten kunnen soms al flink afkoelen!
Vanaf de tweede helft van september wordt de kans op sneeuw steeds groter en zakt de sneeuwgrens gestaag. Hou rekening met stevige weersomslagen waarbij het weer van een aangenaam zonnetje in een mum van tijd naar guur weer kan omslaan. Daarbij maakt het wel uit waar je bent in de Alpen. Aan de zuidelijke kant van de bergketen is de invloed van de Middellandse Zee groot en kun je soms nog tot ver in september genieten van de zon en lekkere temperaturen. Zeker laag op de hellingen en in het dal kun je, zolang de zon boven de bergen uitkomt, lang blijven genieten van aangename temperaturen.
Unieke herfstlandschappen
De herfst is misschien wel het meest kleurrijke seizoen. De lariksen in de Alpen zijn beroemd om de felle goudgele kleur die ze krijgen in het najaar. Op andere plekken worden beuken en esdoorns juist vlammend oranje of dieprood.
Ook het zonlicht draagt bij aan de schoonheid van het landschap. De zon staat in de herfst wat lager aan de hemel dan in de zomer en dat zie je. Het strijklicht is zachter en laat de herfstkleuren van de bossen nóg mooier oplichten.
Als boven de boomgrens de eerste sneeuw al is gevallen, is het kleurenpalet helemaal compleet. Witte sneeuw, grijs gesteente en bossen die goudgeel, feloranje en dieprood kleuren, met daarboven staalblauwe luchten, of juist mysterieuze nevels en wolkenflarden. Zo’n landschap zie je alleen in de herfst.
Om van die bossen te genieten moet je op het juiste moment op de juiste plek zijn. In de herfsteditie van Outdoor Stories lees je waar je moet zijn, en wanneer!
Dieren bereiden zich voor op de winter
Ook de dierenwereld is in de herfst in rep en roer. Dat hoor je nog het beste in de vroege herfst. Dan schallen er rondom de avondschemering ware oergeluiden door de bossen; de edelherten burlen. De herfst is de bronsttijd van de edelherten en met hun luide roep, proberen de mannetjes de vrouwtjes te versieren. Het diepe, rauwe gegrom en geloei is van ver te horen en kan soms spookachtig klinken! En hoor je af en toe harde klappen tussendoor? Dat is het geluid van twee rivaliserende mannetjes die de strijd zijn aangegaan!
Maar niet alleen de herten zijn in rep en roer. Veel andere dieren zijn in de herfst ook druk bezig. Ze verzamelen voedsel voor de winter en eten hun buiken vol om de winter door te komen. Daarom moet je tijdens je herfsttochten wel rekening houden met de dieren om je heen, zodat je de dieren niet verstoort tijdens hun laatste voorbereidingen voor de winter.
Hier lees je meer over de burlende edelherten in Zwitserland. Overigens kun je ook dichter bij huis de herten horen burlen, daarover lees je meer in Outdoor Stories.
Herfsttradities – meefeesten met veel lekker eten en drinken
De herfst staat in de Alpen bol van de tradities. De bekendste is misschien wel de Almabtrieb, die vaak van begin september tot (ongeveer) half oktober plaatsvindt. Tijdens de Almabtrieb wordt het vee van de almen terug naar het dal gebracht. Daarvoor worden de dieren uitgedost met grote bloementooien om de tocht extra luister bij te zetten en in de dorpen zelf is het vaak groot feest.
De Almabtrieb is een van de bekendste tradities, maar er zijn er nog veel meer. Vaak hebben die te maken met het binnenhalen van de oogst. Het bekende Oktoberfest (dat vaak al in september begint) begon ooit als koninklijke huwelijksviering gecombineerd met een groot(s) oogstfeest. Het Oktoberfest in München is het bekendste en grootste (zeg maar gerust massale) feest, maar ook in Oostenrijk en delen van Noord-Italië kun je grote vieringen van het Oktoberfest vinden.
Als je van lekkere, jonge wijn houdt, inclusief veel lekkers op tafel, moet je in Zuid-Tirol zijn. Dat is in de herfst het centrum van de traditie törggelen, die draait om het genieten van de eerste jonge wijn. En dat gaat samen met nóg een herfstdelicatesse: tamme kastanjes! Die worden meestal gepoft, maar je kunt er nog veel meer mee maken. Soep, bijvoorbeeld.
Rust en ruimte
Vanaf halverwege september is het zomerse hoogseizoen echt voorbij. De meeste mensen zijn weer aan het werk en dat betekent dat je veel meer ruimte hebt op de paden, in de berghutten of in hotels. Soms betekent dat ook dat de prijzen voor een overnachting een stuk voordeliger zijn! Kleine kanttekening: vanaf de tweede helft van september gaan de eerste berghutten dicht. Een huttentocht wandelen kan daardoor lastig worden, maar dagtochten vanuit een appartement of hotel zijn natuurlijk geen probleem.