Een enorme ijsgrot in de Morteratschgletsjer, met een persoon in het landschap om de schaal van de grot en de ijszuil zichtbaar te maken. Deze foto maakte deel uit van de prijswinnende fotoreportage in Bergen Magazine. (© Judith Mijderwijk / Felina Photography)
Voor professioneel fotografe Judith Mijderwijk (Felina Photography) zijn de Alpen al sinds haar jeugd een tweede thuis. Vanaf kleins af aan nam Judith haar camera mee op vakantie. Daardoor zijn fotografie en de bergen voor haar al snel met elkaar verbonden geraakt: “In de loop der jaren ben ik steeds meer richting het hooggebergte verschoven.”, vertelt ze. “Daarbij kregen sneeuw, ijs en uiteindelijk vooral gletsjers een steeds belangrijkere rol.” Het resulteerde in een unieke en indrukwekkende passie: het vastleggen van een adembenemende, maar kwetsbare wereld van ijs die in een hoog tempo verandert. Ieder jaar keert Judith terug naar de gletsjers en blijft ze onder andere de Morteratschgletsjer volgen om de veranderingen vast te leggen.
Een wereld die onder je ogen verdwijnt
“Zodra je een gletsjergrot binnengaat, stap je letterlijk een andere wereld binnen,” vertelt Judith. “Het blauwe ijs, de vormen, structuren en het licht zijn iedere keer anders en bijna onwerkelijk mooi”. Het ijs is voortdurend in beweging en uiterst kwetsbaar. “Juist die plekken zijn extreem vergankelijk. De gletsjers trekken zich in hoog tempo terug. Een ijsgrot die ik de ene winter fotografeer, kan het jaar erna volledig verdwenen zijn.” Dat besef maakt haar fascinatie voor gletsjers alleen maar sterker: “Ik wil zoveel mogelijk van die wereld vastleggen zolang het nog kan.”
Overnachten
Judith fotografeert meestal vijf hele dagen per winter in en rondom ijsgrotten. Soms urenlang, maar dat is niet altijd genoeg. Om die vergankelijkheid en de schoonheid van gletsjers optimaal te fotograferen, overnacht Judith soms in ijsgrotten op een luchtmatras in een dikke slaapzak: “Het geeft me de mogelijkheid om in alle rust te werken, zonder andere bezoekers om me heen, en het veranderende licht in en rond de grot veel langer te volgen”.
Het is geen spontane beslissing, maar een voorbereid plan om de extreme winterkou te kunnen weerstaan. Voor haar eerste winterbivak had Judith maandenlang uitgezocht wat ze nodig had, vooral om zich goed tegen de kou te wapenen. “Zodra het donker wordt en alle andere mensen weg zijn, verandert de sfeer volledig. Je hoort het ijs kraken en bewegen en soms voelt het bijna alsof je je ín iets levends bevindt. Ik voelde vooral verwondering en ontzag."
Risico’s
Hoe adembenemend de foto’s en ervaringen ook zijn, het ontdekken en fotograferen van gletsjers blijft risicovol. Zo zijn lawines en vallende ijsblokken een groot gevaar. Binnenin een ijsgrot moet je de gevaren van instortend ijs nauwkeurig in kunnen schatten: “Er kunnen stenen uit het dak vallen en grotten met zogenaamde ‘flakes’ – instabiele ijsformaties, bijvoorbeeld loshangende ijsstukken of op elkaar gestapelde ijsbrokken - zijn voor mij absoluut een no-go. Die kunnen levensgevaarlijk zijn.”
Daarnaast volgde Judith lawinecursussen, neemt ze altijd een satellietcommunicatieapparaat en een lawinepieper mee en maakt ze afspraken om mensen om de zoveel tijd te bellen. “Ondanks al die voorzorgsmaatregelen blijft er natuurlijk altijd een restrisico bestaan. Dat kun je in zo’n omgeving nooit volledig uitsluiten. Ik ben me daarvan bewust en accepteer dat ook. Voor mij gaat het erom dat risico zo goed mogelijk te beperken en geen onnodige risico’s te nemen.”
Impact
Met haar foto’s wil Judith meer doen dan alleen een verdwijnende wereld documenteren. Haar doel ligt dieper: “Mijn doel is niet alleen om vast te leggen wat er verdwijnt, maar vooral om de schoonheid en kwetsbaarheid van de gletsjers zichtbaar te maken.” Ze hoopt dat haar beelden mensen raken en aanzetten tot nadenken: “Ik wilde dat het niet alleen mooie beelden zouden zijn, maar dat de tentoonstelling en het boek ook context zouden geven en mensen zouden laten nadenken over wat er met de gletsjers gebeurt.” Sommige vormen in het ijs bestaan maar enkele maanden of zelfs dagen: “De foto’s worden daardoor ook stille getuigen van wat er ooit was.”
Internationale erkenning
“Het betekent veel voor me dat juist verschillende onderdelen van dit project inmiddels internationaal worden gewaardeerd,” vertelt Judith. Haar reportage Blauw dat niet blijft, die eerder in Bergen Magazine verscheen, won in augustus bij de International Photography Awards 2026 de tweede prijs in de professionele categorie Editorial / Press – Environmental. Ook haar tentoonstellingscatalogus kreeg daar een Honorable Mention. Deep Inside the Glacier, een van de belangrijkste beelden uit het project, won de eerste prijs in de wedstrijd Planet Earth van Life Framer en kort daarvoor ook een eerste prijs in een wedstrijd van Zoom.nl.
“Natuurlijk betekenen zulke onderscheidingen persoonlijk veel voor me, maar ik vind het minstens zo waardevol dat ze ervoor zorgen dat het project en daarmee ook het verhaal van de gletsjers een groter publiek bereiken. Hoe groter het bereik van de beelden wordt, hoe meer mensen met het verhaal van de gletsjers in aanraking komen. Ik hoop dat dat er ook aan bijdraagt dat meer mensen beseffen dat we echt iets moeten veranderen in ons doen en laten.”
