Tekst: Sytske Maaijen
Wie in de herfst naar Valsugana Lagorai reist, krijgt een heel andere kant van Trentino te zien. De zomerdrukte is verdwenen, de bossen kleuren goud en rood en op de hellingen en in de dorpen draait alles om de oogst. Pompoenen, kastanjes, appels en druiven vullen de markten en vormen de ingrediënten voor gerechten die al generaties lang bij deze streek horen.
Het is ook het seizoen waarin dorpen hun eigen oogstfeesten vieren. Geen grote toeristische evenementen, maar gezellige lokale festiviteiten waarbij inwoners samenkomen, producten uit de omgeving worden verkocht en bezoekers kunnen proeven van de smaken van de herfst.
Pompoenen in Pergine Valsugana
Een van de kleurrijkste herfsttradities is de Festa della Zucca in Pergine Valsugana. Van 9 tot en met 11 oktober 2026 staat het stadje volledig in het teken van de pompoen.
Op pleinen en in de straten verschijnen pompoenen in allerlei vormen, kleuren en formaten. Rondom het feest zijn er kraampjes, lokale producten en activiteiten en natuurlijk ontbreekt het proeven niet. De pompoen blijkt verrassend veelzijdig en past uitstekend in de herfstkeuken van Trentino.
Pergine is bovendien een fijne uitvalsbasis om de omgeving te voet of per fiets te ontdekken. Vanuit het historische centrum zijn de meren van Caldonazzo en Levico gemakkelijk bereikbaar, omringd door het indrukwekkende Lagorai-gebergte. Fietsers kunnen het 80 kilometer lange fietspad door de Valsugana volgen, terwijl wandelaars de bergen in kunnen trekken en de vele wandelroutes in het dal en de omliggende bergen kunnen ontdekken.
Op pad tussen kastanjebomen
Verderop in de vallei ligt Roncegno Terme, een sfeervol kuuroord op de zonnige helling boven de Valsugana. Hier spelen kastanjes al eeuwenlang een belangrijke rol.
De ligging is bijzonder geschikt voor de bomen. De hellingen liggen beschut en krijgen veel zon, terwijl de bodem rijk is aan mineralen. Verspreid over het gebied staan oude kastanjebomen. Tijdens een wandeling kom je bovendien langs oude masi, de traditionele boerderijen die herinneren aan een tijd waarin families hier grotendeels zelfvoorzienend leefden.
In de herfst ligt de grond bezaaid met de karakteristieke stekelige bolsters. Wie omhoog kijkt, ziet tussen de bladeren de kastanjes hangen en merkt hoe sterk het landschap en de lokale cultuur met elkaar verbonden zijn.
Een landschap met een rijk verleden
Een wandeling rond Roncegno Terme vertelt dan ook meer dan alleen het verhaal van de kastanje.
De hellingen werden eeuwenlang bewerkt en de oude boerderijen vormden kleine gemeenschappen. Tegelijkertijd werd er in de bergen gezocht naar metalen zoals koper en zilver. Mijnwerkers kwamen vanaf de zestiende eeuw naar de streek en veranderden het landschap door de aanleg van mijnen, paden en infrastructuur.
De geologische geschiedenis is nog altijd zichtbaar. Het Lagorai-gebergte heeft een vulkanische oorsprong en verschilt daardoor duidelijk van de kalkrijke Brenta Dolomieten aan de andere kant van de vallei. Juist die afwisseling maakt Valsugana zo interessant voor wandelaars: onderweg verandert niet alleen het uitzicht, maar ook de ondergrond, begroeiing en geschiedenis.
Festa della Castagna
Dat de kastanje nog altijd een belangrijke plaats inneemt in Roncegno Terme, wordt ieder jaar gevierd tijdens de Festa della Castagna. In 2026 vindt het feest plaats op 24 en 25 oktober.
Het dorp ruikt dan naar geroosterde kastanjes en op de kraampjes liggen streekproducten uitgestald. De feestdagen zijn een mooie gelegenheid om kennis te maken met de lokale keuken en tegelijkertijd de omgeving te verkennen.
Want juist dat maakt de herfst in Valsugana bijzonder: een wandeling hoeft hier niet te eindigen wanneer je weer in het dorp aankomt. Na een paar uur buiten wacht een bord lokale specialiteiten, een glas wijn of een portie vers gepofte kastanjes.
Wandelen door het kastanjelandschap
Wie de benen wil strekken, kan vanuit Roncegno Terme verschillende wandelroutes volgen. Mijn aanrader is de ‘Circuito del Castagno’, ten noorden van het historische centrum. Deze kastanjewandeling voert door het landschap dat al eeuwenlang verbonden is met de teelt en oogst van kastanjes. Onderweg wandel je langs oude boerderijen, zonnige hellingen en kastanjebomen, terwijl je steeds opnieuw wordt getrakteerd op mooie uitzichten over de Valsugana.
Het volledige circuit is ongeveer 11 kilometer lang, telt circa 300 hoogtemeters en bestaat uit drie verschillende rondwandelingen. Langs de routes staan informatiepanelen die meer vertellen over de kastanjeteelt, de traditionele masi, de geschiedenis en het landschap van Roncegno.
Wie liever een kortere wandeling maakt, kan kiezen voor de ‘Cinque Valli’, een rondwandeling van ongeveer 6,5 kilometer met 200 hoogtemeters.
In de herfst is dit misschien wel een van de mooiste manieren om de streek te beleven. Niet alleen vanwege de kleuren, maar vooral omdat je letterlijk door het landschap loopt dat de lokale herfsttradities heeft voortgebracht.
Meer weten over deze wandeling? Hier kun je een pdf-bestand met de route downloaden.
Een herfst om van te proeven
Valsugana Lagorai laat in het najaar zien hoe nauw natuur, landbouw en cultuur hier met elkaar verbonden zijn. Van de pompoenen in Pergine tot de kastanjes van Roncegno Terme: achter ieder streekproduct zit een verhaal over het landschap en de mensen die er wonen.
Wie in oktober naar Valsugana reist, adviseer ik de wandelschoenen mee te nemen én ruimte te laten voor een stevige maaltijd. De herfst is hier niet alleen een seizoen om naar te kijken, maar vooral om te beleven, te wandelen en te proeven.
Meer weten over de herfstfeesten in Valsugana Lagorai?
- Festa della Zucca – Pergine Valsugana
9–11 oktober 2026 - Festa della Castagna – Roncegno Terme
24–25 oktober 2026


