(© Eddi Aguirre via Unsplash)
De zonsopkomst of zonsondergang vanaf een bergtop meemaken is natuurlijk prachtig. Maar zo’n avontuur betekent ook dat je een aanzienlijk deel van je tocht in het donker loopt. Dat kan van een eenvoudig ommetje opeens een grote uitdaging maken.
In het donker wandelen brengt vanzelfsprekend wat extra risico’s met zich mee. De kans op een misstap of struikelpartij is veel groter en routemarkeringen zijn ook slecht zichtbaar. In de eerste weken van juli 2026 moesten de reddingsdiensten in Vorarlberg in Oostenrijk meerdere keren in het donker op pad Bereid je goed voor! om bergwandelaars die in het donker verdwaald waren, uit de problemen te helpen. In vrijwel alle gevallen waren de verdwaalde wandelaars niet goed voorbereid op een wandeling in het donker. Waar moet je rekening mee houden voordat je in het donker op pad gaat?
Hoofdlamp op
Het klinkt als een open deur, maar een goede hoofdlamp is onmisbaar. Veel mensen steken een zaklamp in hun rugzak of zelfs jaszak, maar het nadeel daarvan is dat je die steeds vast moet houden. Het nadeel daarvan is dat je juist op de moeilijkere momenten moet kiezen: voldoende licht om te zien waar je loopt, of je handen vrij om je evenwicht te bewaren, terwijl je juist dan eigenlijk allebei nodig hebt. Dat wil overigens niet zeggen dat je geen extra zaklamp mee moet nemen: een reservelampje voor het geval dat is nooit verkeerd. De zaklampfunctie van je telefoon is (natuurlijk) nooit voldoende.
Stevige schoenen zijn extra belangrijk
Op een zwoele zomeravond na een warme zomerdag is het misschien aantrekkelijk om op stevige wandelsandalen op pad te gaan, maar doe dat niet. Eigenlijk is dat altijd een slecht idee, maar als je in het donker loopt, is zoiets écht vragen om problemen. Nogmaals: je ziet een uitstekende steen of boomwortel nauwelijks. Als je daar met dichte schoenen tegenaan stoot, is dat meestal geen groot probleem (als je op je benen blijft staan tenminste), maar op sandalen kan een klein tikje al een vervelende wond opleveren.
Denk aan de kou
Verkijk je niet op de temperatuur ’s nachts. Het kan een stuk koeler zijn dan je soms zou verwachten. Vooral de gevoelstemperatuur kan hoger in de bergen een stuk lager zijn dan je denkt, zeker als je net uit een warme berghut komt, of een groot deel van de dag laag in een warm dal hebt doorgebracht. Een extra vest, jas en zelfs een dunne muts in je rugzak, kunnen geen kwaad. Kleed je in laagjes, dan ben je overal op voorbereid.
Zorg ervoor dat je de weg goed kent
Zoals gezegd, ’s nachts zijn routemarkeringen slecht zichtbaar. En op sommige plekken kan zelfs het pad slecht zichtbaar zijn. Een afslag is snel gemist, zeker als je een stuk door een bos loopt, of juist op een donkere alm staat. Zeker als je niet heel goed bekend bent in een gebied, kan hier een groot risico aan kleven. Regelmatig moeten reddingsdiensten in het donker op pad om verdwaalde bergwandelaars weer de juiste weg naar beneden te wijzen. Verken als het even kan de route van tevoren goed, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Route-apps op je telefoon kunnen helpen, maar het grote nadeel daarvan is dat het licht van je telefoonscherm je ook verblindt. Als je een blik werpt op je telefoon, kan het lang duren, soms wel twintig minuten, voordat je ogen weer helemaal aan het donker gewend zijn. En zoals altijd: zo’n app kan de accu van je telefoon snel leegtrekken, waardoor je in geval van nood geen hulp meer in kan schakelen.
Ga samen op pad
Juist omdat een bergwandeling in het donker wat ingewikkelder en moeilijker is dan een wandeling overdag, is het verstandig om samen op pad te gaan. Mocht je tegen een klein probleem aanlopen, dan kun je dat samen oplossen en in een slecht geval kan de een de hulpdiensten waarschuwen. En gebeurt er niks? Dan kun je samen van de zonsopkomst of -ondergang genieten. Zo’n ervaring is zeker het delen waard.
Handige tips:
Wat ook kan: met een gids op pad. Op veel plekken in de bergen zijn begeleide tochten naar mooie uitzichtpunten waar je van de zonsopkomst en -ondergang kan genieten. Natuurlijk moet je nog altijd goede uitrusting meenemen, maar je hoeft je iets minder zorgen te maken over het verloop van de route in het donker.
Wat natuurlijk ook kan: zoek een berghut met een mooi, vrij zicht op de hemel en wandel daar als het licht is naartoe. Daar kun je dan vanaf het terras de zon zien ondergaan en ’s ochtends vroeg weer zien opkomen. Hou er natuurlijk wel rekening mee dat je de andere gasten in de hut niet wakker houdt.
